Thứ Sáu, ngày 23 tháng 5 năm 2008

Lênh đênh

Thỉnh thoảng, ký ức lại hiện về trong tôi rõ mồn một khiến tôi không thể nào quên đi mà không viết về nó. Lần này là bài "Lênh đênh" của Hồng Đăng, nó thấp thoáng trong những con chữ trong dòng web đã khiến tôi nhớ lại những kỷ niệm ngày trước.

...Tôi yêu thực sự khi đang còn là sinh viên. Đúng là phải nói chữ "thực sự", bởi vì sự thật thì tôi cũng đã có cảm tình với một người từ hồi còn học cấp 2, lúc đó tôi cho rằng mình cũng đã "yêu", nhưng sau này mới nhận ra rằng không phải - đó chỉ là những rung động đầu đời.

Người yêu tôi không cùng học ở cùng địa phương tôi học, mà ở tận Hưng Yên, mỗi lần ghé thăm lại phải đi xe buýp đến Gia Lâm, rồi nhảy xe khách đến Hưng Yên. Đường 38 gồ gề ngày ấy khiến cho những chiếc xe khách cổ lỗ sĩ nhảy chồm chồm, bò mỏi mệt. Người đi xe cũng mệt mỏi vì những chiếc ghế sắt khô cứng, phần đệm cũ mòn, toả mùi khăm khẳm của những món hàng từ miền quê mang lên Hà Nội để bán, để cho, để làm quà...còn rớt lại. Tôi thì chỉ tiếc bộ cánh tươm tất, lúc nào cũng sẽ bị bẩn và đượm mùi đặc trưng ấy.

Giai đoạn tôi yêu thì người yêu tôi cũng đã học xong chương trình trung học, sang đến học thêm về cao đẳng. Giáo viên cấp I nhưng học cao đẳng cấp 1, nhưng lại chỉ có hai nghành chính: hội hoạ và âm nhạc. Người yêu tôi thì học hoạ, nhưng lại ở chung phòng với nhóm học Nhạc, cái phòng ấy được lấy tên là phòng "CÁN BỘ KỐP". Giảng dạy là các thày cô ở trường Cao đẳng Nhạc hoạ HN về dạy - không phải giáo viên của trường.

Tôi thì không hiểu "CÁN BỘ KỐP" được xuất phát từ đâu, chỉ biết rằng nó được dán chữ trang trọng giữa phòng. Lúc nào cũng vậy, kỳ học nào cũng thế, được viết to trên một tờ giấy dán ở giữa phòng. Cửa phòng thì viết nguệch ngoạc, viết hoa, viết to CÁN BỘ KỐP.

Vì là lớp đào tạo hệ cao đẳng, học theo chế độ tại chức nên những người học ở đây thì lứa tuổi dài trải rộng. Người đã đi dạy vài năm, người vừa mới đi dạy, người vừa học xong hệ trung học tiếp tục học lên cao đẳng. Thế lên lứa tuổi không giống nhau, chị già, em trẻ...nhưng rất vui.

Sân trường có một cái hồ, giữa hồ có một cái đảo nhỏ mà chủ đạo là một cái tháp hay tượng gì đó mà tôi không còn nhớ, chỉ nhớ rằng có cầu bắc đến giữa đảo giống như cầu Thê Húc với đền Ngọc Sơn ở Hà Nội vậy - nhưng hồ thì nhỏ xíu chứ không nghư Hồ Gươm. Mỗi tối, mà cũng phải nhấn mạnh rằng tối nào cũng vậy, cứ ăn cơm xong là phòng lại tập hợp ra chiếm đảo để ngồi hóng mát và hát. Có lẽ vì là CÁN BỘ KỐP nên các chị rất ngầu, đứa nào đang học hệ trung học còn lảng vảng quanh đảo là các chị tìm cách đuổi khéo để chiếm cái đảo ấy cho riêng mình cho mỗi buổi tối vui vẻ. Đàn organ thì có nhiều trong phòng, nhưng nó phải dùng điện, phức tạp nên chỉ chơi đàn ghi-ta được thôi. Vậy là hai cái đàn phập phừng giữa hồ làm náo động cả một góc của trường Trung học Sư phạm Hưng Yên (bây giờ, sau khi tách tỉnh ra khỏi Hải Hưng, trường đó gọi là Cao đẳng Sư phạm Hưng Yên thì phải).

Lúc nào cũng thế, bài đầu tiên bao giờ cũng là bài "Lênh đênh" của nhạc sĩ Hồng Đăng. Nó có thể như một bài hát truyền thống của phòng CÁN BỘ KỐP vậy. Bất kỳ cuộc vui nào, bất kỳ lúc nào khi các chị cất lên giọng hát, thì đều là bài hát này. Tôi biết và thích bài hát này từ đó.

Lúc nào tôi cũng có thể hát bài hát đó, nó bắt đầu từ một đoạn khởi đầu trầm lắng, rồi cứ thế cao dần, cao dần, rồi lại chầm xuống: "Có một con đường, như...đợi một con suối. Có một ngọn gió, bay...tìm một ngọn núi. Có một cánh rừng...chờ, một cánh chim đêm. Tiếng hát lênh đênh, mong...một phút bình yên"...phải nói rằng bài này trải rộng cao độ chứ không như các bài hát khác, tôi thì không học về âm nhạc, cũng không hiểu biết nhiều về âm nhạc - nhưng cảm nhận vậy. Khi cùng hát chung với các chị, có chị bảo: Mày phải hát thấp đi một chút, tao không theo kịp. "Theo" ở đây là về cao độ, khi nam và nữ hát cùng nhau thì giọng nữ bao giờ cũng phải cao hơn một chút...

...Lênh đênh ở bài hát, lênh đênh trong tình yêu, lênh đênh trong cuộc đời...tôi cảm thấy nó hay có lẽ cũng vì thế. Rồi, tôi đã viết đến đây như những dòng hồi ký, lại nhớ đến một lần, tôi đã hát bài hát đó một mình. Câu chuyện là thế này

Chuyện về chuyến đi không hẹn trước

Cũng có lần, vì không hẹn trước, tôi đi đến Hưng Yên như dành một sự bất ngờ cho người yêu (hồi đó gọi điện thoại cũng rất khó khăn, ở đây phải gọi hai cuộc, cuộc đầu để đi gọi người, cuộc sau thì mới nói chuyện được nếu người nghe ở phòng, còn đi đâu thì coi như mất luôn hai cuộc chẳng được gì) . Ý định bắt đầu nảy sinh muộn để tôi đến bến xe Gia Lâm thì không còn chuyến nào về Hưng Yên nữa. "Xe vừa đi xong...để anh đưa đưa đuổi theo cho", một anh xe ôm mời mọc khi biết sự tình. Tình yêu và người yêu vẫy gọi tôi, và tôi đồng ý lên chiếc xe 81 cà tàng của anh xe ôm với mục đích đuổi theo xe khách ấy. Đuổi mãi, đuổi mãi mà không kịp, đến Phố Nối vẫn chẳng thấy đâu, hai anh em dừng xe uống vội một cốc bia hơi rồi tiếp tục...đuổi theo xe khách. Tận gần Hưng Yên mới thấy chiếc xe ọc ạch đang bò phía trước, hic, thôi, đã thế thì đi nốt cho xong.

Đi xe ôm đến tận cổng trường, nhưng chẳng thấy người yêu tôi và phòng CÁN BỘ KỐP đâu cả, tôi chẳng biết làm sao cả. Còn tắm giặt thì làm thế nào đây? Tôi lại đi bộ mất khoảng hai cây số mới thấy một nhà chở xe ôm, đi vào thị xã, kiếm cái nhà nghỉ nào cho qua đêm, chứ giờ này mà về Hà Nội thì có mà điên (cũng tầm muộn muộn rồi, khoảng 17-18h tối gì đó).

Thị xã Hưng Yên hồi đó bé tẹo như cái kẹo, cả thị xã không có đến một cái nhà nghỉ nào cả. Tôi lang thang quanh hồ bán nguyệt như ôn lại những kỷ niệm cũ rồi cũng quay về trường Trung học Sư phạm như mong tìm lại được một người quen.

Vẫn chẳng thấy gì cả, tôi nghĩ rằng đêm nay có lẽ phải ngủ vạ vật ở đâu đó rồi. Ý nghĩ sắp xếp của tôi là kiếm một cái phòng học nào đó không bị khoá cửa để vào ngủ. Nhưng đến lúc ngủ được thì còn xa, nên lang thang ở đảo, nhớ lại, và hát bài lênh đênh...không to, nhưng cũng đủ để nghe thấy khi ở gần, bởi cái bài hát này có đoạn cao cao nên nó phải vậy, không hát thầm được.

...Có tiếng khúch khích ở đâu đó, rồi thì tôi cũng nhận ra có một đôi đang ngồi tâm sự ở phía khác của đảo. Ối giời, họ im quá đến nỗi tôi không nhận ra. Hic, xấu hổ...

Rồi thì họ cũng quay ra hỏi tôi tôi với một sự trêu đùa "bạn thất tình hay sao mà ra đây hát?", tôi đã nói chuyện với họ, kể lại sự tình, và...anh chàng kia đã nhiệt tình tạm xa người yêu để dẫn tôi về phòng của mình, chỉ cho tôi chỗ tắm.

Nhanh chóng làm quen với cả phòng đó, tôi và họ đã có các câu chuyện rất vui vẻ. Ngay khi tắm xong, như một thành viên trong phòng, tôi cởi trần, mặc quần đùi và xúm vào cùng nói, cùng chơi, cùng vui với họ. Một người thốt lên "Lâu mới nghe nói người Hà Nội tự nhiên, thấy anh hôm nay thì đúng vậy", tôi trả lời "Ấy, không, tôi cũng như các bạn, đến từ một miền quê, tôi chỉ đang học ở đó thôi".

Đến khoảng 10 giờ tối thì thấy vài người trong phòng bắt đầu đi đâu đó, lát sau xách về một gói mì tôm, loại một cân đóng chung vào một túi bóng. Cả phòng hì hụi xục điện vào cái xô, rồi đổ mì tôi vào đó nấu. Tôi hỏi: "Ô, thế ngày nào cũng ăn thế này thì sao không mua cái nồi cho nó tiện?", họ trả lời "Đâu có, hôm nay hơi đặc biệt mới vậy". Đúng là không có sự chuẩn bị thật, đến lúc ăn thì không có đũa đâu cả, nhìn quanh, thấy cái chổi chít liền bẻ ra làm đũa. Cứ thế ăn, vui lắm. Kể ra thì cũng mất vệ sinh thật, cái xô có thể chứa các dính cặn xà phòng với đủ thứ chất xám của mọi người khi tắm, cái chổi chít có thể suốt ngày tay người cầm vào, rồi bụi bặm. Nhưng tôi chẳng thấy gì hết, cũng không thấy lợm giọng khi ăn. Mà chỉ thấy cái ngon của sự đoàn kết, ấp áp bao dung, tôi biết rằng, họ đã không có những bữa ăn như vậy - chỉ hôm đó có tôi - một người khách lạc đường.

Phải nói rằng hôm đó tôi được uống một loại rượu ngon nhất trong đời. Cũng có thể loại rượu của một làng quê gần Phố Nối thực sự ngon vậy, cũng có thể nó chứa chan tình người, cũng có thể thực hơn một chút là ở KTX BK chúng tôi toàn phải uống thứ rượu được pha chế bằng cồn viên....Hay là cái khung cảnh chai rượu cắu bẳn, từng người tu trực tiếp vào miệng, truyền nhau lần lượt, lái bằng mì tôm gói trong ánh điện đỏ quạch, lờ nhờ vì thấp áp làm lên cái ngon của nó. Chúng tôi uống và nói chuyện về hôm nay, về ngày mai và về tương lai. Những cái đầu hôm qua còn hoe nắng vì mặt trời chói chang trên bình trâu nay đã chụm vào nhau dưới ánh điện, những đôi chân đạp dưới bùn mong tìm từng con cá còn sót lại trong mỗi lần tát ao để mang về cải thiện bữa ăn nay đang học tập để sắp sửa bước lên bục giảng...Những hình ảnh này có lẽ rằng không phải đi theo tôi, nhưng mỗi khi cầm cái chổi chít, mà lại thấy bát mì tôm là có thể tôi lại nhớ đến.

Sáng hôm sau, mấy người trong phòng dẫn tôi đi ăn sáng và tiễn tôi ra bến xe ngược về Hà Nội.

Vài lần có viết thư cho nhau, những bức thư cũng chẳng nói điều gì rõ rệt - cái chủ yếu là không có cái hồn để viết, hỏi thăm vu vơ về tình hình cuộc sống, tình hình học tập như những lệ thường, rồi cũng hết. Dù sao thì tôi vẫn nhớ tới họ, cho dù chẳng nhớ tên như các chị ở phòng CÁN BỘ KỐP được, nhưng tôi hiểu rằng trong số những gì tích luỹ chuẩn bị trong cuộc đời của mình, tôi cũng bị ảnh hưởng bởi những gì đã nói, đã nghe và đã cảm nhận từ bữa rượu ấy, và tôi tin rằng một vài người trong số họ cũng sẽ vậy.

***

Rồi. Viết đến đây thì tôi quên phéng là đang giới thiệu về bài hát, cảm nhận bài hát. Nhưng thôi, có lẽ cũng đăng tải dần dần những hồi ký của mình. Nếu là giới thiệu một bài hay trên blog của người khác viết, tôi sẽ nói đến vài lời cảm nhận, chẳng hạn như: "Câu chuyện cho ta thấy đến dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng có thể vượt qua khó khăn" - nếu như đang muốn triết lý về cuộc sống hay kinh doanh. Còn nếu như với người đang yêu, tôi lại cảm nhận "Tình yêu vượt qua mọi không gian, thời gian, chỉ có đến với nhau và đến với nhau, cho dù thời ấy 60Km đi xe ôm có thể đủ tiền ăn cho nửa tháng của sinh viên, nhưng họ vẫn đến với nhau, dành cho nhau điều bất ngờ". Hic, cảm nhận của mỗi con người ở từng giới hạn nhận thức về cuộc đời, từng hoàn cảnh cuộc sống, từng nỗi éo le của họ là sẽ rất khác nhau, nên lời nói không nhất quán nhau thì chẳng có gì là lạ cả bởi mục đích cuối cùng là sẻ chia với họ với cảm nhận đồng cảm mà thôi.

***

Thôi, viết câu cuối để lại sắp một tuần làm việc mới với những bộn bề lo toan: "Chị Thư, chị Hạnh, chị Vân, bạn Dung...ơi, tôi vẫn nhớ đến mọi người, bài hát Lênh đênh, và phòng CÁN BỘ KỐP ngày ấy".

Tr Minh Linh (23-24/5/2008)

_________________________________

Mặc dù chẳng liên quan đến hồi ký này của tôi, nhưng xin gới thiệu một phần của một bài viết tôi thấy được trong khi tìm kiếm lời bài hát này trên Internet. Có lẽ đây là kết quả duy nhất đối với tôi mà được coi là "gần chính xác".

Lời bài hát:

Lênh đênh

Có một con đường như đợi một con suối Có một ngọn gió bay tìm một ngọn núi Có một cánh rừng chờ một cánh chim đêm Tiếng hát lênh đênh mong một phút bình yên . Có hai nỗi nhớ xôn xao gió triền đê Có hai con tim chung một lối đi về . Đời xanh thế,...trời xanh thế ...Lênh đênh những vì sao xa . ....Lênh đênh những vầng mây xa . Hai đứa như hai vầng mây xa Trôi trên sóng bồng bềnh bồng bềnh Bao tháng năm đã từng trôi qua Mà sao vẫn lênh đênh lênh đênh

Anh đã đi suốt dọc chân mây Xa xôi lắm mặt trời, mặt trời Câu hát xưa đã từng mê say Chiều nay gió đưa đi ra khơi . Hai đứa như hai vì sao xa Mà đâu có lại gần, lại gần Bao tháng năm đã từng trôi qua Đời như vẫn bâng khuâng, bâng khuâng

. Hồng Đăng

Một đoạn sau giới thiệu về các tác phẩm của nhạc sĩ Hồng Đăng:

“Có một con đường như đợi một con suối. Có một ngọn gió bay tìm một ngọn núi. Có một cánh rừng chờ một tiếng chim đêm. Có hai nỗi nhớ xôn xao gió triền đê, có hai con tim chung một lối đi về”, đó là một đoạn của “Lênh đênh” – một trong những bài hát lãng mạn, trữ tình tiêu biểu của nhạc sĩ Hồng Đăng.

Đó là phong cách thể hiện giai điệu êm dịu, giàu chất thơ, ngọt ngào; ca từ trong sáng chuyển tải những rung động thực sự của nhạc sĩ. Chẳng hạn như “Hoa sữa” đã đi vào lòng người yêu nhạc nhiều thế hệ và sống cùng thời gian với những ca từ thiết tha say đắm: “Em vẫn từng đợi anh, như hoa từng đợi nắng, như gió tìm rặng phi lao, như trời cao mong mây trắng. Em vẫn từng đợi anh, trên những chặng đường quen, tiếng hát ai như xao động, thoáng mùi hương êm đềm”. Hồng ĐăngThuộc thế hệ nhạc sĩ trưởng thành sau 1954, nhạc sĩ Hồng Đăng đã có một “gia tài” khá đồ sộ hơn 1.000 tác phẩm, có nhiều tác phẩm lớn thuộc nhiều thể loại nhạc nhẹ, hợp xướng, ca cảnh, khí nhạc, nhạc phim, nhạc sân khấu...

Trong đó, dấu ấn Hồng Đăng nổi rõ ở các ca khúc về quê hương đất nước, ca ngợi con người, cuộc sống, những làng quê, những thành phố mà nhạc sĩ đã đi qua trong hơn 50 năm sáng tác. Sức sống của những thành phố trẻ đã được toát lên qua giai điệu nhịp nhàng, nồng nàn và tinh nghịch của “Thành phố tuổi thơ”, “Không gian xanh”, “Cơn lốc”, “Thành phố lại bình yên”; hay sự tĩnh lặng, êm đềm mà vẫn cuồn cuộn sức sống của những vùng quê trong “Đường đi có nắng mặt trời”, “Quà tháng năm”, “Lửa rực cháy”...

Đặc biệt, những sáng tác tiêu biểu về biển của nhạc sĩ đã trở thành những tác phẩm không thể thiếu trong các chương trình hát về biển ở nước ta. Đã mấy mươi năm qua, khán giả vẫn xúc động khi ca sĩ hát lên bài “Biển hát chiều nay” trong “Con đường âm nhạc” tháng 8: “Chân trời rất xanh gọi nắng xôn xao. Con thuyền rất vui và gió hát ngọt ngào. Môi cười rất xinh lung linh màu áo. Mây trắng gợi lên những cánh chim hải âu. Ơi biển Việt Nam, ơi sóng Việt Nam. Qua bao nhiêu thăng trầm mà đến nay vẫn ngọt ngào. Vùi sâu dưới đáy những gì đau thương. Biển lại hát tình ca, biển kể chuyện quê hương”.

Một đoạn nội dung lấy từ:

- Nhạc sĩ Hồng Đăng – “…như hoa từng đợi nắng”, M.H đăng trên VAVToday.com (theo Báo Cần Thơ), 11/9/2007

- Phim Đời Hát rong, mục từ trên forum viết bởi thành viên tuntun trên Web Trẻ Thơ, 06/7/2006

1 nhận xét:

  1. Mình cũng rất thích bài hat này ngay từ khi xem bộ phim "Đời hát rong". Bài hát rất hay và rất phù hợp với bộ phim. Bát hát cho ta môt cảm giác nhẹ nhàng êm đềm sâu lắng. Giữa bộn bề cuộc sống hiện tại bài hát đưa ta về với thế giới của tình người.Tuy nhiên trong bài hát có một câu hát ma minh không hiểu "Có một ngọn núi bay tìm một ngọn núi".

    Trả lờiXóa

Hoan nghênh sự góp ý của bạn cho blog!
- Nếu bạn không có các tài khoản để nhắn tin/bình luận bạn có thể chọn trong "Nhận xét với tư cách" với tài khoản "Ẩn danh" (Anonymous).
- Blog còn có các entry/bài viết khác mà bạn có thể xem qua, chúng được liệt kê tại entry Mục lục.

Cám ơn bạn đã đọc blog! Chúc bạn tìm được nhiều bài viết hay và hữu ích cho mình!